Dom z dachem cynkowym i systemem rynnowym

System rynnowy odprowadza wodę z pokrycia na grunt lub do kanalizacji deszczowej. Połączenie między blachą dachową a górną krawędzią rynny to miejsce, w którym dwa elementy o różnej rozszerzalności termicznej i różnym sposobie mocowania muszą współpracować przez dziesiątki lat. Błędy w tym połączeniu skutkują zaciekaniem wody pod pokrycie lub odspajaniem rynien od okapu.

Zasady odprowadzenia wody z krawędzi okapu

Krawędź blachy na okapie powinna wystawać ponad wewnętrzną krawędź rynny o co najmniej 20–30 mm i jednocześnie nie przekraczać połowy szerokości rynny. Zbyt krótki okap powoduje, że woda przy silnym deszczu ze składową wiatrową przepada za rynnę; zbyt długi – uniemożliwia montaż niektórych typów haków.

Blacha okapowa (pierwsza blacha w kolejności od kalenicy) powinna być podgięta na końcu w dół pod kątem 70–80°, tworząc kapinos. Kapinos zapobiega spływaniu wody po spodniej stronie blachy i gromadzeniu się jej przy krokwi.

Rodzaje haków rynnowych – porównanie

Haki długie (krokwiowe)

Mocowane bezpośrednio do krokwi, przed ułożeniem deskowania i łacenia. Pozwalają precyzyjnie wyregulować spadek rynny, ale wymagają zaplanowania rozmieszczenia jeszcze na etapie stanu surowego. Przy dachach z blachą na rąbek stanowią standardowe rozwiązanie, gdyż nie kolidują z profilem blachy.

Haki krótkie (okapowe)

Mocowane do blachy okapowej lub deskowania. Montowane po ułożeniu pokrycia – wygodne przy remontach. Nośność jednostkowa jest mniejsza niż haków krokwiowych, dlatego rozstaw powinien być odpowiednio mniejszy (zazwyczaj co 400–600 mm zamiast co 800–1000 mm).

Haki regulowane

Umożliwiają precyzyjne ustawienie nachylenia rynny po montażu. Szczególnie przydatne przy rekonstrukcji elewacji, gdy istniejące rozstawy krokwi nie odpowiadają planowanym hakam.

Kompensacja rozszerzalności termicznej rynien

Metalowe rynny (stalowe, aluminiowe, cynkowe, miedziane) zmieniają długość pod wpływem temperatury. Przy rynnie długości 10 m z aluminium różnica długości między –20°C a +60°C wynosi około 16 mm. Bez właściwej kompensacji złącza rozszczelniają się lub rynna ulega deformacji.

Kompensację zapewnia się przez:

  • Złączki dylatacyjne – elementy z przesuwnym połączeniem, montowane co 6–10 m w zależności od materiału i producenta.
  • Luźne mocowanie części haków – jeden hak na segment jest mocowany sztywno, pozostałe pozwalają na ograniczone przesunięcie rynny.
  • Kształt profilu rynny – rynny w kształcie łukapu (półokrągłe) są bardziej tolerancyjne na odkształcenia niż kwadratowe.

Informacja normalizacyjna: Norma PN-EN 612 opisuje rynny z blach metalowych. Wymagania dotyczące spadku rynien i rozmieszczenia uchwytów określają karty techniczne konkretnych systemów. Minimalny spadek zazwyczaj wynosi 3–5 mm na każdy metr rynny.

Uszczelnienia złączy rynnowych

Połączenia rynien między sobą i z rurami spustowymi wymagają uszczelnienia. W praktyce stosuje się:

  • Uszczelki EPDM – odporne na UV i mróz, trwałe w szerokim zakresie temperatur. Stosowane w systemach modularnych jako wbudowany element złączy.
  • Masy poliuretanowe – do uszczelniania i klejenia w systemach tradycyjnych. Wymagają czystej i suchej powierzchni przy aplikacji.
  • Lutowanie na gorąco – przy rynnach miedzianych i cynkowych. Trwałe, ale wymaga specjalistycznego sprzętu i umiejętności.
Dach z zielonej blachy falistej z systemem rynnowym

Dobór materiału rynny do rodzaju blachy dachowej

Różne metale w kontakcie elektrycznym powodują korozję galwaniczną – ten sam mechanizm, który niszczy stalowe elementy w pobliżu miedzianych rur instalacyjnych. Przy doborze systemu rynnowego należy unikać bezpośredniego kontaktu:

  • Miedź ze stalą lub cynkiem – miedź jest szlachetniejsza elektrochemicznie i przyspiesza korozję metalu mniej szlachetnego.
  • Aluminium ze stalą nierdzewną – różnica potencjałów może powodować korozję aluminium.

Gdy niemożliwe jest zachowanie jednorodności materiałowej, stosuje się przekładki z tworzyw sztucznych lub powłoki izolacyjne separujące stykające się metale.

Linki do źródeł zewnętrznych

Treści zawarte w artykule mają charakter informacyjny. Przed realizacją prac związanych z dachem zalecane jest konsultowanie się z wykwalifikowanym dekarzem lub inżynierem budownictwa.